الرسائل و المسائل

محمد حسين رسولى

نام كتاب: الرسائل و المسائل، مسائل و رسائل فى حل غوامض المسائل

نام مؤلف: مولى احمد بن محمد مهدى نراقى (م 1245ق)

اين كتاب در بردارنده مجموعه‏اى از سوالها و جوابهاى آنان در ابواب مختلف فقهى و اصول عقايد مى‏باشد از آنجائيكه فتاواى مؤلف و جوابهاى مسائل اعتقادى به صورت پراكنده بوده است محمد بن محمد يوسف ميثمى جوشقانى با تأييد وى برگردآورى و مرتب نمودن آنان در دو قسمت كلى فقه و اصول عقايد در دو مجلد همت گماشته است.

جلد اول شامل فتاوى مولف بر اساس ابواب فقهى بوده است و در جلد دوم نيز شامل اصول عقائد، احاديث و آيات مشكل مى‏باشد كه بعدها كتابهاى مستقلى رسالة الرضا (ع)، رساله در منجزات مريض و رساله عدم حجيت مظنه به مطالب جلد دوم ضميمه شده‏اند مطالب كتاب چون در زمانهاى متفاوت و براى افراد مختلف نوشته شده‏است بنابراين از نظر اختصار و تفصيل يا فارسى و عربى بودن يكسان و همگون نيستند. بيشتر جواب سوالات فقهى به صورت فقه فتوائى است ولى در مواردى نيز به صورت فقه استدلالى نوشته شده است و گاهى نيز مثل بحث غروب شرعى به مباحث علم نجوم نيز اشاره شده است از آنجايى كه اين كتاب پس از ساير كتابهاى مولف گردآورى شده است تفصيل بعضى از مباحث به كتابهاى فقهى ديگر وى نظير وسيلة النجاة، مستند الشيعه، تذكرة الاحباب ارجاع داده شده است و بنابراين تاريخ تأليف آن مربوط به سالهاى اواخر عمر وى مى‏باشد. البته بعضى از كتابهاى ملحق به آن مثل رساله عدم حجيت مظنه در سال 1230ق، رساله در وجوب حج على المديون در سال 1323 (1227) رساله در حكم من ادراك اضطرارى المشعر خاصة در سال 1211 ق، رساله رضاع درسال 1236 و رسالة در منجزات مريض در سال 1210 ق پايان يافته‏اند.

كتاب موجود در سه مجلد چاپ شده است كه جلد اول تمام عبادات و قسمتى از معاملات و ايقاعات را در بردارد جلد دوم شامل قسمت ديگرى از معاملات و ايقاعات و تضاد شهادات و حدوديات مى‏شود.

جلد سوم شامل مباحث متنوع اعتقادى مربوط به اصول نبوت امامت و مسائل اخلاقى غيبت و بعضى از مسائل مربوط به تقليد خلقت عالم و مبحث اصول حجيت مظنه و مباحث فقهى از حج، رضا و منجزات مريض مى‏باشد.