فصل 24: انابت (بازگشت‏به سوى خدا)

بدان كه انابت‏بازگشت از هر چيزى غير از خداست و رو آوردن به خداى تعالى در دل و در گفتار و كردار، تا پيوسته در فكر و ذكر و طاعت او باشد، و اين آخرين درجات توبه و بالاترين مراتب آن است، زيرا توبه بازگشت از گناه به سوى خداست، و انابت‏بازگشت است‏به سوى او - سبحانه - از مباحات نيز، پس آن مقامى عالى و جايگاهى بلند است.خداى سبحان مى‏فرمايد:

«و انيبوا الى ربكم و اسلموا له‏» (زمر، 54)

«به سوى پروردگارتان باز گرديد و او را گردن نهيد» .

و مى‏فرمايد:

«و ما يتذكر الا من ينيب‏» (مؤمن، 13)

«و پند نمى‏گيرد مگر كسى كه به سوى خدا باز گردد» .

و مى‏فرمايد:

«و ازلفت الجنة للمتقين غير بعيد، هذا ما توعدون لكل اواب حفيظ، من خشى الرحمن بالغيب و جاء بقلب منيب، ادخلوها بسلام ذلك يوم الخلود، لهم ما يشاؤن فيها و لدينا مزيد»

(ق، 31- 35)

«و بهشت‏براى پرهيزكاران نزديك شود و دور نباشد، اين است آنچه به كسانى كه به سوى خدا باز گردند و نگاهبان [فرمان خداوند] اند وعده داده مى‏شود، هر كه از خداى رحمان در نهان بترسد و با دلى گراينده به سوى او آيد، [به آنها گويند] به سلام و سلامت‏به بهشت درآئيد، اين است روز پاينده و جاودانى، هر چه بخواهند آنان راست و نزد ما بيشتر هست‏» .

و بازگشت و انابه بنده به سه چيز تمام مى‏شود:

اول - اينكه با تمامى باطن خود به او توجه كند تا دلش در فكر او غوطه‏ور و شيفته گردد.

دوم - آنكه از ياد او و ياد نعمتها و داده‏هاى او و ياد دوستان و نزديكان او تهى و غافل نباشد.

سوم - آنكه بر طاعات و عبادات او با خلوص نيت مواظبت نمايد.